
یکی از اصلی ترین مسائلی که در صنعت پرورش طیور به ویژه پرورش غاز نقش مهم و حیاتی را دارد، کیفیت و باروری تخم های نطفه دار می باشد. این موضوع به طور مستقیم در میزان جوجه در آوری و سود نهایی تاثیر می گذارد.
بسیاری از پرورش دهندگان ممکن است با چالش هایی مثل کاهش نرخ باروری ، نطفه دار نبودن تخم ها و یا نطفه های ضعیف و مواردی از این قبیل روبرو شوند. این موارد می توانند ناشی از عوامل مختلفی همچون تغذیه نامناسب شرایط نگهداری نامطلوب ، تغذیه نامناسب، استرس و … باشند.
در این مقاله از چیکن هچ به بررسی مهم ترین نکات و راهکارهایی که می توانند در افزایش کیفیت و باروری نطفه تخم غاز موثر واقع شوند می پردازیم.

- جوجه کشی حرفه ای از تخم نطفه دار غاز
- بدنه کاملا ضدزنگ و مقاوم
- دارای قابلیت ستر و هچر همزمان
چگونه کیفیت و باروری نطفه تخم غاز را افزایش دهیم ؟
غازها باید دوره تولک (پرریزی) را پشت سر گذاشته باشند و علائم جفت خواهی را از خود نشان دهند. در این صورت می توانید از تکنیک های زیر جهت افزایش باروری و کیفیت تخم های نطفه دار استفاده کنید :
ایجاد شرایط محیطی مناسب
غاز ها از جمله پرندگانی می باشند که می توانند خود را به خوبی با شرایط محیطی وفق دهند و سازگار شوند. اما در صورتی که قصد تکثیر آنها را دارید ، لازم است تا محیط استانداردی را برایشان فراهم کنید تا بتوانند تخم های نطفه دار با کیفیت تری را تولید کنند. در مورد محیط نگهداری غاز ها توصیه می شود حتما به مسائل زیر دقت داشته باشید :
- غازها نیاز به فضای آزاد برای حرکت و فعالیت دارند. ازدحام زیاد استرس زا بوده و میل جنسی را کاهش می دهد. برای هر جفت غاز، حدود ۲ تا ۳ مترمربع فضای سر پوشیده و ۱۰ مترمربع فضای باز در نظر بگیرید.
- وجود استخر یا محل آب تنی باعث تحریک طبیعی رفتارهای جفتگیری در غاز ها می شود. غازها در محیط های مرطوب تر با دسترسی به آب بهتر جفت گیری میکنند.
- محیط نگهداری غازها باید همیشه تمیز، خشک و عاری از رطوبت و گل باشد. بستر آلوده منجر به بیماری های عفونی می شود که در نهایت باروری را به شدت کاهش می دهد.
- هوای تازه و تهویه مناسب، برای سلامتی گله حیاتی است. تجمع گازهایی مثل آمونیاک می تواند بر سلامت دستگاه تولید مثل تأثیر منفی بگذارد. از این رو محیط نگهداری غاز ها باید سیستم تهویه ی مناسبی را داشته باشد.
دما و رطوبت ایده آل
غازها در هوای نسبتاً خنک، عملکرد و کیفیت زندگی بهتری دارند. دمای ایده آل برای نگهداری غازهای مولد معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتیگراد است. گرمای بیش از حد می تواند باعث کاهش میل جفت گیری و باروری شود.
رطوبت پایین نیز در کاهش میل به جفت گیری در غاز ها نقش بسزایی را خواهد داشت. از این رو باید در میزان استانداردی تنظیم شود. این میزان برای آنها در محدوده ی 50 الی 60 درصد در نظر گرفته می شود.
نوردهی منظم
برای تحریک غازها به جفتگیری و تولید تخم با کیفیت، ۱۲ تا ۱۴ ساعت نوردهی طبیعی یا مصنوعی در روز توصیه می شود. نور زیاد یا ناکافی می تواند سیکل تولید مثل را مختل کند.
کاهش استرس در غاز ها
استرس از اصلی ترین عوامل موثر در کیفیت و باروری تخم های غاز می باشد. غاز ها نیز همانند سایر پرندگان زمانی آماده ی جفت گیری و تخم گذاری خواهند بود که شرایط محیطی آرام و بدون استرسی را داشته باشند. از این رو لازم است تا آنها را از عوامل استرس زایی از قبیل موارد زیر دور نگه دارید :
- سر و صدای بیش از حد
- ازدحام زیاد
- حضور افراد غریبه
- دما و رطوبت نامناسب
- نوردهی غیر استاندارد
- بیماری
تغذیه مناسب
مورد دیگری که در کیفیت و باروری نطفه تخم غاز نقش مهمی را دارد ، تغذیه ی غاز ها می باشد. غاز ها برای اینکه انرژی و تمایل کافی را برای جفت گیری و تخم گذاری داشته باشند، لازم است تا با یک رژیم غذایی مناسبی تغذیه شوند. غذای آنها باید حاوی تمامی مواد مغذی لازم از جمله ویتامین ها، مواد معدنی ، کربوهیدرات، پروتئین، چربی و فیبر باشد.
بهترین غذا برای غاز می تواند استفاده از دان های فرموله شده مخصوص این پرندگان باشد. به علاوه در کنار آن می توانید از ترکیبی از غلات کامل (گندم، جو، ذرت)، سبزیجات تازه (شبدر، کاهو، یونجه) و علف های طبیعی استفاده کنید.
استفاده از مکمل های تقویتی
با وجود اینکه داشتن یک رژیم غذایی مناسب و مقوی در حفظ سلامت غاز ها ، جفت گیری بهتر و تولید تخم های با کیفیت تر تاثیر مهمی را دارد ، اما گاها ممکن است نیاز باشد تا در کنار آن از مکمل های تقویتی نیز استفاده گردد. از جمله مکمل های تقویتی برای غاز ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :
| نام مکمل | نحوه ی اثر |
| AD3E + سلنیوم ( پودری یا مایع) | افزایش کیفیت نطفه و درصد تخم های نطفه دار، مخصوصاً در نرها |
| سوپر ویت پلاس | افزایش مقاومت بدن، افزایش میل جنسی، و بهبود نطفه داری تخم ها |
| پروبیوتیک طیور مثل بیوفکت، لاکتوفید و لاکتوفار | تاثیر غیرمستقیم اما بسیار مهم در افزایش کیفیت تخم و بالا بردن باروری |
| مولتی ویتامین طیور | تامین تمامی ویتامین های ضروری بدن غاز ها ، حفظ سلامت کلی بدن و فراهمکردن زمینه برای تولید مثل قوی تر |
| مکمل کلسیم ( پودری یا مایع) | تولید تخمهای سالم و افزایش ماندگاری تخم نطفهدار تا زمان جوجه کشی |
تعیین نسبت صحیح نر و ماده
برای موفقیت در جفت گیری و اینکه تخم های نطفه دار غاز کیفیت بهتر و درصد باروری بالاتری را داشته باشند، لازم است تا به نسبت نر به ماده در گله نیز توجه داشته باشید.
در غاز های سنگین مثل نژاد های امبدن یا تولوز، به ازای هر نر 2 تا 3 ماده در نظر گرفته می شود. در حالی که این نسبت در غازهایی با وزن متوسط یا سبک مثل غاز آفریقایی یا چینی به ازای هر نر 3 تا 5 ماده می باشد.
توجه به سن غاز ها
سن و قدرت جنسی نر و ماده نیز در بهبود کیفیت جفت گیری و افزایش باروری تخم ها تاثیر چشم گیری را خواهد داشت. غاز های جوان عملکرد و تحرک بهتری را دارند و غاز های پیر یا ضعیف ممکن است توان کافی را برای جفت گیری نداشته باشند.
سن جفت گیری و تخم گذاری غاز ها بسته به نژادی که دارند می تواند متفاوت باشد. غازهای نژاد چینی در سن ۴ تا ۵ ماهگی به بلوغ جنسی رسیده و شروع به جفتگیری میکنند. در قوغاز های نژاد خالماگوری و لیندا سن جفتگیری و تخمگذاری پرنده، پس از ۷ ماهگی می باشد.
در حالت کلی می توان گفت که تمام نژادهای غاز در سن 2 تا 4 سالگی بیشترین پتانسیل را برای جفت گیری و تولید تخم های با کیفیت دارند.
پیشگیری از بیماری ها
پیشگیری از بیماری ها در پرورش غازها، یکی از مهم ترین جنبه ها برای تضمین سلامت گله و موفقیت در تولید تخم و جوجه کشی است. غازها به طور طبیعی مستعد ابتلا به بیماری های مختلف هستند، اما با رعایت اصول بهداشتی ، می توان از بروز بسیاری از این بیماری ها جلوگیری کرد. به این منظور لازم است تا به موارد زیر دقت داشته باشید :
- نظافت، ضدعفونی و تهویه منظم
- تغذیه و آب سالم با کیفیت
- واکسیناسیون بهموقع و معاینات دوره ای
- جدا کردن و درمان بیماری ها بهمحض شناسایی علائم
- جلوگیری از استرس و فراهم کردن محیط آرام
سخن آخر
در این مقاله از وبلاگ چیکن هچ به بررسی نکات مهم برای افزایش کیفیت و باروری تخم های نطفه دار غاز پرداختیم. در صورت فراهم نمودن شرایط محیطی استاندارد و بدون استرس برای غاز ها ، همچنین استفاده از غاز های مولد جوان و پر انرژی ، در کنار تغذیه ی مناسب و کنترل های روتین دامپزکشی ، می توانید گله ای بسیار سالم برای تولید تخم های نطفه دار باکیفیت با قدرت باروری بالا پرورش دهید.






