استرس سرمایی در طیور چیست و چگونه آن را رفع کنیم ؟
استرس سرمایی یکی از مشکلات رایج در پرورش طیور است که می تواند تاثیرات منفی زیادی بر سلامتی و تولید آنها بگذارد. اما چگونه می توان دمای محیط را به گونه ای مدیریت کرد که از بروز این استرس جلوگیری شود؟ آیا اقدامات خاصی برای کاهش اثرات منفی استرس سرمایی بر طیور وجود دارد؟ در این نوشته از چیکن هچ به طور کامل به آن پرداخته شده است پس تا انتها با ما همراه باشید.
- جوجه کشی حرفه ای از تخم نطفه دار مرغ
- سیستم چرخشی اتوماتیک و 360 درجه ای
- راندمان بالا و مصرف برق پایین
استرس سرمایی در طیور چیست؟
اگر دمای هوا به آرامی کاهش پیدا کند پرنده با افزایش متابولیسم و انتقال انرژی به پوست، دمای بدنش را ثابت نگه می دارد. اما در شرایطی که دمای هوا خیلی سرد باشد مقدار گرمایی که پرنده از دست میدهد از گرمایی که تولید می کند بیشتر خواهد بود، در نتیجه دچار استرس سرمایی می شود. جمع شدن طیور در کنار هم نگه داشتن پا به سمت سینه یا پف کردن پرهایشان همه نشانه سرد بودن جوجه های شماست.
چه عواملی منجر به استرس سرمایی در طیور می شود؟
عوامل مختلفی وجود دارد که باعث به وجود آمدن استرس سرمایی در طیور میشود که عبارتند از :
افزایش نیاز به انرژی
با کاهش دما پرنده به گونه ای رفتار می کند که بهتر بتواند انرژی را ذخیره کند اما وقتی دمای هوا به صفر درجه نزدیک می شود پرنده برای حفظ عملکرد خود به انرژی بیشتری نیاز دارد و درگیر استرس سرمایی می شود.
طیور به هنگام مواجهه با استرس سرمایی ذخایر چربی بدن آنها کاهش پیدا کرده و سیستم ایمنی بدنشان ضعیف میشود. بهتر است در این گونه مواقع جیره ای با انرژی بالا در دسترس طیور قرار گیرد.
کاهش شدید و ناگهانی دمای هوا
اگر کاهش دمای هوا تدریجی باشد پرنده فرصت انطباق با سرما را خواهد داشت اما با کاهش ناگهانی دما نمی توانند با شرایط تطبیق پیدا کنند و استرس سرمایی اتفاق می افتد.
سن
پرندگان جوان به دلیل عدم تکامل کامل سیستم های فیزیولوژیکی توانایی محدودی برای مقابله با تغییرات دما دارند. از سوی دیگر پرندگان مسن به دلیل کاهش کارایی متابولیسم و ضعف در تولید گرما بیشتر در معرض استرس سرمایی قرار می گیرند.
جیره
جیره غذایی نقش اساسی در مقابله با استرس گرمایی در طیور دارد. اگر جیره غذایی پرندگان حاوی مقادیر کافی پروتئین، انرژی و مواد مغذی نباشد، پرنده ها قادر نخواهند بود انرژی لازم برای مقابله با سرما را تامین کنند. در چنین شرایطی، پرندگان انرژی موجود در بدن خود را مصرف کرده و در نتیجه ضعیف و مستعد ابتلا به بیماری های مختلف می شوند.
وزن
طیوری که وزن کمی دارند بیشتر در معرض استرس سرمایی هستند. از آنجایی که این طیور چربی کافی در بدن خود ندارند نمی توانند در دمای پایین انرژی لازم برای حفظ دمای بدن را تامین کنند.
وضعیت سلامت
طیوری که بیمار هستند بیشتر در معرض استرس سرمایی قرار خواهند گرفت. بدن طیور بیمار توانایی مقابله با شرایط نامناسب محیطی به لحاظ دمایی را نخواهد داشت و به مرور سیستم ایمنی بدن پرنده ضعیف تر خواهد شد. جهت حفظ سلامت عمومی گله در شرایط استرس زا می توانید از ماسلین استفاده کنید که روش مصرف آن 1 لیتر ماسلین در 1000 لیتر آب آشامیدنی میباشد و طول دوره مصرف با دامپزشک باید تعیین گردد.
راه های پیشگیری از بیماری های طیور در فصل سرما
برای پیشگیری از وقوع هرگونه پیشامد ناگوار در سلامتی طیور بهتر است در فصول سرد اقدامات زیر را انجام دهید که عبارتند از :
استرس محیطی و استرس سرمایی را کاهش دهید
اکثر طیور می توانند دمای بدن خود را زمانی که دمای محیط بین 15 تا 21.1 درجه سانتی گراد است به خوبی حفظ کنند. در این محدوده دمایی طیور گرمای بیشتری تولید می کنند یا گرمای اضافی بدن خود را دفع می کنند تا دمای بدنشان را ثابت نگه دارند.
این دمای بالا در تابستان که پرنده سعی می کند گرمای اضافی را دفع کند ممکن است مشکل ساز باشد اما در فصل سرما به پرنده کمک می کند که علیرغم سرمای هوا فعال بماند. با این حال، طیور معمولاً سرمای بیشتر را بهتر از گرمای زیاد تحمل می کنند اما در فصل سرما نباید از آنها غافل شد.
استرس سرمایی چه اثراتی بر روی طیور دارد؟
استرس سرمایی میتواند اثرات مختلفی را بر روی طیور داشته باشد که عبارتند از:
- پرهای ژولیده
- لرزیدن که منجر به از دست رفتن انرژی میشود.
- کاهش جریان خون در پا و تاج
- کاهش وزن
- تضعیف ایمنی و افزایش حساسیت به بیماری
چگونه مکان نگهداری طیور را برای فصل زمستان آماده کنیم؟
محل نگهداری مناسب برای محافظت از جوجه ها در برابر بارندگی، باد و شکارچیان در تمام طول سال ضروری است. برای آماده سازی محل پرورش طیور در زمستان چندین مرحله وجود دارد که باید رعایت شود. ابتدا، مکان های مرتفعی برای استراحت جوجه ها در طول شب فراهم کنید تا پرندگان از کف سرد دور بمانند.
به طور کلی جوجه ها باید حداقل 33 سانتیمتر بالاتر از کف قرار گیرند و برای هر مرغ، 115 سانتیمتر مربع مساحت در نظر گرفته شود. با توجه به سرمای هوا و احتمال تغییرات ناگهانی دما، باید مراقبت های ویژه ای در محل نگهداری پرندگان اعمال گردد.
سرویس هیترها
هیترها باید سرویس شوند و از صحت کارکرد آن ها اطمینان حاصل کنید. داشتن سیستم گرمایشی مناسب و پر بازده در صرفه جویی سوخت و دستیابی به راندمان بالا بسیار مهم است. همچنین برای ذخیره سازی سوخت زمستانی اقدام کنید. برای جلوگیری از مشکلات ناشی از قطع برق طولانی یا افت فشار گاز بهتر است وسایل گرمایی کمکی نظیر مادر مصنوعی، کپسول های گاز و حتی هیترهای دو گانه سوز در نظر گرفته شود.
تهویه و کنترل دما
مراقب باشید که تهویه محل پرورش تحت تأثیر افزایش درجه حرارت یا برعکس قرار نگیرد. در زمستان برنامه ثابت برای تنظیم قدرت و دور فن ها نمی توان صادر کرد، بلکه باید با توجه به دمای محل پرورش و وضعیت هوای داخل سالن، قدرت فن ها تنظیم شود. برای کنترل تهویه و دمای مناسب در ایام سرد، نیاز به بازدید مرتب از سالن ها و نصب دماسنج های ماکزیمم و مینیمم در سه نقطه مختلف سالن است. همچنین، نصب ترموستات ها و اکوستات ها در داخل سالن ها ضروری است.
جلوگیری از ورود هوای سرد
منافذی که محل ورود هوای سرد به سالن پرورش است، باید به دقت پوشانده شوند. تمامی درزها، منافذ ورودی و اطراف فن ها باید به درستی مسدود شوند. عمل تهویه باید فقط از طریق فن های نصب شده در بالای سالن انجام شود تا هوای سرد از سایر منافذ وارد نشود و بر بستر نشیند.
کنترل وضعیت سلامت گله
سلامت گله باید به دقت کنترل شود. در فصل سرما، پرندگان معمولا آب کمتری مصرف می کنند، بنابراین باید آب خوری ها به طور منظم با آب تمیز و تازه پر شوند. دمای آب باید در محدوده 5 تا 15 درجه سانتی گراد باشد. اگر آب سرد است، آن را با آب گرم مخلوط کنید. همچنین بسیاری از واکسن ها از طریق آب به پرندگان داده می شود، لذا در فصل سرما باید دقت شود که پرندگان آب را حداکثر 1 تا 5 ساعت پس از دریافت واکسن بنوشند.
درمان استرس سرمایی در طیور
برای مقابله با استرس سرمایی در طیور میتوانید در اختیار آنها الکترولیت قرار دهید که مقدار مصرف آن نیم میلی لیتر در هر لیتر آب آشامیدنی است. برای کاهش اثرات استرس نیز میتوانید از لویت ال سی انرژی مایع استفاده کنید که طریقه مصرف آن 1 لیتر در هزار لیتر آب مصرفی مخلوط شود. همچنین دلتاسول نیز در مواجهه با یک چنین شرایطی نیز کارساز خواهد بود.
سخن آخر
در این نوشته در رابطه با استرس سرمایی در طیور به ارائه اطلاعات مختلفی پرداختیم که میتواند برای کسب اطلاعات بیشتر شما در این حیطه کارساز باشد. چنانچه در این زمینه سوالی دارید با ما در قسمت نظرات در میان بگذارید.
