رفتار شناسی شترمرغ و اهمیت آن در پرورش شترمرغ

رفتار شناسی شترمرغ و اهمیت آن در پرورش شترمرغ

آشنایی با رفتارهای اجتماعی شترمرغ

در پرورش شترمرغ یکی از مباحث بسیار مهم که باید پرورش دهندگان با آن آشنا باشند، بحث رفتار شناسی شترمرغ می باشد. این پرنده در دوره های مختلف سنی و یا تحت شرایط مختلف رفتارهای متفاوتی از خود نشان می دهد. لذا برای تأمین نیازهای این حیوان، رفتار شناسی آنها از اهمیت ویژه ای برخودار می باشد. در این مقاله از وبلاگ چیکن هچ سعی شده است که رفتارهای مختلف شترمرغ را خدمتتان توضیح دهیم.

شترمرغ ها فقط در فصل جفت گیری به صورت جفت زندگی نموده و در زمان های دیگر در کنار سایر اعضای گله به شکل اجتماعی زندگی میکنند.

این پرندگان بی پرواز در محیطهای محصور و سیستم پرورشی بسته ترجیح میدهند که در طول حصار حرکت کنند. به همین دلیل مزرعه پرورش شترمرغ به شکل مستطیل طراحی میشود. اگر جیره غذایی مکمل نیز در دسترس این حیوان باشد، باز هم آنها در چراگاه به دنبال علوفه خواهند بود.

زمانی که هوا بارانی باشد، شترمرغ ها به جای رفتن به زیر پناهگاه، در زیر باران می ایستند.

نرها به طور غریزی مسئولیت محافظت از گله را به عهده دارند. آنها در زمان غذا خوردن بیشتر به محیط پیرامون خود نگاه میکنند تا از وجود خطر سریعا آگاه شوند. اما ماده شترمرغ ها در هنگام غذا خوردن به ندرت اطراف خودشان را می پایند.

استرس در شترمرغ ها

این حیوان زمانیکه دچار استرس میشود رفتارهای مختلفی از خود نشان میدهد. یکی از این رفتارها مصرف کاه و یا علف های بلند و ریشه دار میباشد که باعث انسداد پیش معده در حیوان میشود.

حرکات دیگری همچون نوک زدن به هوا (تصور میکنید که پرنده در هوا مگس میگیرد!) یا نوک زدن به دانخوری و آبخوریها و یا نوک زدن به حصارها نشانه استرس در شترمرغ ها میباشد. استرس تأثیر بسیار بدی بر پرندگان دارد. یکی از مهمترین اثرهای استرس در گله های مولد کاهش باروری می باشد. یا اینکه نطفه های حاصل ضعیف خواهند بود.

استرس در شترمرغ ها

یکی دیگر از رفتارهای این پرنده تمیز کردن پر و بال می باشد. این حیوان عادت دارد که در طول صبح پر و بال های خود را تمیز کند. آنها همچنین همانند مرغ ها حمام خاک انجام میدهند. بدین شکل که حیوان خود را در خاک می غلتاند و گرد و خاک به چربی های لای پرها چسبیده و در نتیجه غذه های چربی خشک شده و از بدن حیوان کنده میشوند. البته حمام خاک توسط شترمرغ ها بیشتر ظهر به بعد و زمانی که هوا گرم باشد و در حالت نشسته شکل میگیرد.

رقصیدن شترمرغ

رقص شترمرغ که به رقص والس نیز معروف است از جمله یکی از دیدنی ترین رفتارهای آن ها می باشد. آنها این رقص را حتی در سیستم های پرورشی بسته و در اسارت نیز اجرا میکنند. زمانیکه استرس حیوان دفع شود و یا اینکه او از محل خوابگاهش بیرون آمده باشد ممکن است برقصد. گاهی اوقات رقصیدن باعث سرگیجه آنها میشود و در نتیجه پرنده بر روی زمین می افتد.

جوجه ها در هنگام خواب به شکل دمر میخوابند یعنی به حالت روی شکم افتاده و سرشان به سمت پایین می افتد؛ اما اگر پرنده بالغ شده باشد در هنگام خواب سر خود را بالا نگه میدارد.

بیشترین فعالیت شترمرغ ها در اوایل و یا اواخر روز میباشد.

نرها محافظه کار و تهاجمی هستند و از قلمروی خود دفاع میکنند.

رفتار شترمرغ ها در زمان ترسیدن

این حیوانات در زمان احساس خطر سعی میکند که بر روی زمین صاف بایستاد تا کمتر دیده شود. در هنگام احساس خطر آنها معمولا سر خود را پایین نگه میدارند.

اگر هم این پرنده احساس کند که گرفتار شده است با پاهای قدرتمند خود شروع به دویدن میکند. آنها در دویدن بسیار سریع بوده و با سرعت بیش از 70 کیلومتر در ساعت میتوانند فرار کنند. اما جوجه ها در زمان احساس خطر وقتی محصور میشوند، پس از دویدن سرجای خود می نشینند.

رفتار شترمرغ ها در زمان ترسیدن

یکی دیگر از حرکات بسیار خطرناک شترمرغ ها در زمان ترسیدن و احساس خطر، لگد زدن آنها می باشد. همانطور که ذکر شد پاهای این حیوان بسیار قوی است. لگد شترمرغ به قدری سنگین است که اگر به پرورش دهنده اش برخورد کند باعث آسیب جدی و حتی مرگ او خواهد شد.

آنها برای ترساندن رقیب و یا شکارچیان پرهای بال خود را باز میکنند تا بزرگتر به نظر برسند و همزمان صدای بلند از خود ایجاد میکنند.

تفاوت بین رفتار شترمرغ های جوجه و بالغ

رفتار شترمرغ ها همچون ایستادن، دویدن، خوردن سنگریزه، خوردن فضله، حمله، خودخواری و … در سن جوجگی یا دوره بلوغ فرق دارد. در یک تحقیق کلی در رابطه با رفتارهای این حیوان محققان به این نتیجه رسیدند که رفتار شترمرغ های جوان با توجه به سن و ساعات مختلف روز متفاوت است.

به طوریکه رفتارهایی مثل دویدن، مدفوع خوری، حمام شن، اشامیدن آب و … بیشتر هنگام غروب در شترمرغ های جوان دیده شده است.

برای جلوگیری از رفتارهای غیرطبیعی شترمرغ ها لازم است که با زیستگاه این پرندگان و احتیاجات آنها کاملا آشنا باشید. بعنوان مثال شترمرغ های آفریقایی یک گونه اجتماعی بوده و اگر به صورت گروهی پرورش داده شود، بهتر رشد میکند. لذا فراهم آوردن شرایطی که حیوان بتواند رفتارهای عادی خود را در آن شرایط بیان کند ، یکی از مهمترین کارهایی است پرورش دهنده باید به آن توجه کند.

توصیه میشود برای وزن گیری بهتر جوجه ها آنها را گروه بندی نمایید. در این صورت شترمرغ ها بزرگتر و یا کوچکتر به صورت اصولی میتوانند خوراک دریافت کنند. تغذیه کافی و متعادل برای دستیابی به آسایش و همچنین تولید گوشت و تخم شترمرغ ضروری است. یا این حال تغذیه کافی و اصولی شترمرغ ها به تنهایی مانع رفتارهای غیر طبیعی آنها نمیشود.

اگر حیوان در شرایط رفاهی قرار نگیرد، رفتارهای غیر طبیعی و خطرناک از خود نشان میدهد. استرس یکی از مهمترین فاکتورهایی می باشد که باعث میشود شترمرغ ها رفتارهای غیر طبیعی از خود نشان دهد. استرس محیطی منجر به تضعیف سیستم ایمنی شده و در نتیجه حیوان در معرض انواع بیماری ها قرار میگیرد. همچنین استرس توانایی یادگیری جوجه ها را کاهش میدهد. جوجه ها معمولا رفتار غذا خوردن و انتخاب نوع غذا را از والدین خود تقلید میکنند.

در اسارت، شترمرغ های جوان بیشتر از  بالغ میدوند. به نظر می رسد که ایستادن بیش از حد شترمرغ ها بعد از زمان بلوغ بیشتر به خاطر سرخوردگی و یا محدودیت محیط شان می باشد.

دویدن و یا رقص در شترمرغ های جوان و جوجه ها ممکن است به خاطر بازی باشد یا برای فرار از موقعیت های مکانی خطرناک و یا حرکات ناگهانی افراد پیرامون محیط آنها باشد. این رفتار در سنین اولیه در بین جوجه ها بسیار رخ میدهد ولی با گذشت زمان کاهش پیدا میکند. شتر مرغ های بالغ بیشتر زمانی شروع به دویدن میکنند که یا در معرض صداهای ناشناخته قرار گرفته اند یا اینکه حضور شخص و یا مهمان جدیدی را در گله احساس میکنند.

رفتار تهاجمی در شترمرغ ها

رفتار تهاجمی بیشتر در بین نرها دیده میشود. با این حال ماده ها هم پرخاشگر هستند و میتوانند رفتار تهاجمی از خود نشان دهند. در این حالت شتر مرغ سر و گردنش را به سمت بالا میگیرد، سینه اش را بالا میکشد، پرهای دم حیوان نیز راست میشوند و هر دو بالش را به سمت بالا نگه میدارد. رفتارهای تهاجمی بیشتر در فصل جفت گیری در شترمرغ ها دیده میشود. شترمرغی که در برابر حریفش تسلیم میشود، سر و گردن، دم  و بالهایش در حالت آویزان شده می باشند.

رفتار تهاجمی در شترمرغ ها

رفتارهای تهاجمی گاهی اوقات حتی با تلف شدن حیون ضعیف نیز تمام می شود.

ایستادن یکی دیگر از حرکات رفتاری آنها می باشد. آنها زمانیکه می خواهند اطراف خود را نظاره کنند از حرکت می ایستند و با چشمانشان به دقت اطراف را بررسی میکنند. گفته میشود که شترمرغ ها حتی میتوانند از اتفاقات پشت سر خود نیز خبردار شوند. در زمان ایستادن وضعیت سر و بدن حیوان به صورت ثابت بوده و شترمرغ می تواند برای مدت طولانی در همین وضعیت باقی بماند.

او اگر صدایی بشنود، سریعا به سمت صدا می چرخد. همچنین شترمرغ ها در زمان تغذیه، یا نظافت خود، پرکندن، رفتارهای جنسی و …  در حالت ایستاده قرار میگیرند.

پرکندن با منقار

پر کندن یک رفتار ناخوشایند در بین شترمرغ ها می باشد. این رفتار بیشتر در بین شترمرغ های ماده دیده میشود. پرکندن میتواند در اثر استرس، سوء تغذیه، کمبود فضا و یا جیره نامتوازن در پرنده بروز کند. پرکندن معمولا توسط یک شترمرغ ماده بر روی پرنده دیگر انجام میگیرد. جالب آنکه حیوانی که پرهایش کنده میشود حتی اگر در اثر کنده شدن پر دچار خونریزی شود، برای فرار و یا مبارزه اقدام نمیکند.

رفتار شترمرغ در فصل جفت گیری

در فصل های جفت گیری، شترمرغ های نر برای خود قلمرو تعیین میکنند. پرنده هایی که قدرت باروری بالایی دارند، قلمروی وسیع تری دارند. ماده ها در بین قلمروها پرسه میزند و نرها با پنجه هایشان قلمروی خود را تعیین کرده و ماده را به جفتگیری دعوت میکنند. ماده ها تصمیم میگیرند که با کدام نر جفت شوند. زمانیکه ماده، یک نر را برای جفت گیری انتخاب میکند، نر با ناخن هایش یک لانه بر روی زمین درست میکند. لانه آنها به شکل گودال می باشد.

در فصل جفت گیری، بیش از یک ماده میتوانند وارد قلمروی نر شود و با او جفت گیری کند. در زمان جوجه کشی نیز نر و ماده به نوبت بر روی تخم ها می خوابند. اگر در قلمروی یک نر بیش از یک ماده تخمگذاری کند، ماده دومی بر روی تخم ها نمی خوابد. برای جوجه کشی از شترمرغ ها در چنین شرایطی بهترین گزینه تهیه یک دستگاه جوجه کشی شترمرغی میباشد. چراکه یک شترمرغ به تنهایی نمی تواند از پس جوجه کشی تخم های زیادی برآید. باید ذکر شود که دستگاه جوجه کشی شترمرغ تفاوت زیادی با دیگر پرنده ها دارد. یک شترمرغ حداکثر از 20 عدد تخم میتواند جوجه کشی کند. تخم های اضافی به بیرون از لانه انداخته میشوند.

در فصل جفت گیری ممکن است یک نر وارد قلمروی دیگری شود و یک ماده دیگر را بارور کند. یعنی یک نر علاوه بر قلمروی خویش در صورت قوی بودن میتواند در سایر قلمروها هم جفت گیری کند.

در فصل جفت گیری نرها با باد کردن کیسه هوایی گردنشان و صدای آواز پایین، آمادگی خود را برای جفت گیری به ماده ها اعلام میکنند. همچنین در این فصل منقار آنها قرمز  شده و رنگ گپوست گردن، پاها و ساق ها نیز قرمز و یا صورتی رنگ میشود.

رفتار شناسی جوجه شترمرغ ها

جوجه ها پس از هچ مستقیما به والدین خود نگاه میکنند و آنها را دنبال میکنند. حال اگر پرورش دهنده به صورت مصنوعی از تخم نطفه دار شترمرغ جوجه کشی کرده باشد، جوجه ها آنها را بعنوان والد می شناسند و آن فرد تأثیرپذیری بیشتری بر رفتار جوجه ها دارد.

در جوجه کشی مصنوعی باید برای آنها لامپ حرارتی و یا همان لامپ مادر مصنوعی مادون قرمز نیز تهیه کنید. جوجه ها معمولا در روزهای اولیه به دلیل ترس و ناآشنا بودن محیط زیاد سر و صدا میکنند. پرورش دهنده میتواند با گرم نمودن محیط نگهداری جوجه ها با لامپ مادر مصنوعی و قرار دادن پرهای شترمرغ در اطراف، به جوجه ها احساس امنیت و آرامش بدهید.

نوک زدن به اشیاع غیر خوراکی

نوک زدن یک رفتار طبیعی در شترمرغ ها و جوجه های آنها می باشد. در اتاق پرورش و یا محیط نگهداری آنها به هیچ وجه نباید اشیاء و وسایلی قرار گیرد که پرنده آنها را ببلعد. خوردن اشیاء و یا مواد غیر خوراکی به سرعت باعث انباشتگی معده و مرگ این پرندگان میشود.

جمع بندی

در این نوشته سعی شد تا شما را با رفتارهای مهم شترمرغ آشنا کنیم. پرورش شترمرغ با دیگر ماکیان تفاوت های زیادی دارد. بنابراین لازم است که قبل از ورود به این صنعت به طور کامل درک درستی از ویژگی های رفتاری این پرندگان نیز کسب کنید.


دیدگاه‌ها 2
2 پرسش و پاسخ
جدیدترین
قدیمیترین
Inline Feedbacks
تمام کامنت ها را نشان بده

سلام می بخشید یه سوال داشتم
شترمرغ رو میشه داخل سالن پرورش داد یا حتما باید فضای باز باشه

سلام
داخل سالن بسته شاید مشکل باشه چون در این صورت سوله باید خیلی بزرگ باشه تا بتونه بدوه داخلش همینطور باید شرایط طوری باشه که از نظر تهویه هم بهترین شرایط براش مهیا بشه